Politieke stemmen van dieren.       02.12.2014

In de filosofie en in de politieke praktijk worden dieren als stom beschouwd. Dieren communiceren met elkaar en met mensen, maar dat wordt niet als taal beschouwd. In de filosofische traditie zijn de begrippen ‘dier’ en ‘politiek’ met elkaar verbonden. Filosofen als Aristoteles, Descartes, Kant en Heidegger stellen dat er een verschil is tussen mensen en alle andere dieren en zij definiëren taal en denken in relatie tot dat verschil. Dit begrip van zowel dier als taal is filosofisch en in het licht van recent empirisch onderzoek naar emoties, cognitie, moraliteit en andere eigenschappen van dieren niet langer houdbaar. Het is ook in tegenspraak met de alledaagse ervaring waarin taal tussen mensen en andere dieren een rol speelt. Het heeft ook gevolgen voor de positie van niet-menselijke dieren in de maatschappij.

In recent werk in de politieke filosofie wordt voorgesteld om dieren als politieke actoren te zien. Dit is een stap voorwaarts in het denken over dieren, maar ook in dit werk blijft taal onderbelicht. Aan de hand van het idee van politieke actoren en van het werk van de late fenomenologen Derrida en Wittgenstein, die een ander begrip van taal bieden, zal Eva ingaan op het begrip politieke stem, waarin taal en politiek samen komen. Zij zal betogen dat wij zowel taal als politiek opnieuw moeten doordenken op een niet-antropocentrische en meer pluriforme  manier, samen met dieren. Want, er is tenslotte niet één groep van dieren, maar er zijn grote verschillen tussen soorten en individuen.

Eva Meijer

is filosoof, schrijver, kunstenaar en singer-songwriter. In haar werk spelen dieren een belangrijke rol. Haar tweede roman ‘Dagpauwoog' (2013) gaat over dierenactivisme.

Eva Meijer studeerde in 2005 af als kunstenaar aan de Interfaculteit Beeld en Geluid, Koninklijk Conservatorium en Kunstacademie Den Haag. Zij begint in 2008 aan de Universiteit van Amsterdam met de studie filosofie en studeerde in 2012 cum laude af met een scriptie met de titel ‘Politieke gesprekken met dieren’, waarvoor Eva ook werd genomineerd voor de Geert Groote Pen.

Momenteel werkt Eva aan de Universiteit van Amsterdam aan het proefschrift ‘Political animal voices’ waarin zij een theorie ontwikkelt over de politieke stem van dieren.

Meer informatie is te vinden op haar website: www.evameijer.nl.